Ga naar home van Uitgeverij Jan van Arkel Ga naar home van Uitgeverij Jan van Arkel im/ib
 
 

Met een Ten geleide van dr. Nathan Deen

978 90 6224 520 8

Paperback

496 pagina's

37,50

26-6-2012

 

Bea Lalmahomed : Eer

Leven met eergedrag en eerverlies – Exploratief onderzoek naar de invloed van eergedrag en eerverlies in het leven van seksueel, lichamelijk en geestelijk mishandelde hindoe- en islamitische meisjes en vrouwen in Nederland

 

Inhoud

‘Eer’ levert in allochtone gezinnen vaak scheve gezagsverhoudingen. Vaders en zonen zijn eerbewakers; vrouwen en dochters moeten gehoorzaam zijn. De verleiding is dan groot om misbruik te maken van die macht. Mannen mishandelen en misbruiken hun vrouwen; vaders of broers plegen incest met dochters of zussen.

Echter, echtgenotes en dochters hebben hun ‘agency’. Zíj bepalen als machtigen of ze de eerschande onthullen of niet. Mannen proberen onthulling te voorkomen met escalerend geweld. Elk beroep van daders op cultuur of traditie is onterecht: zij zijn zelf de eerschenders.

Bij onthulling kan de dader alles verliezen: zijn vrouw – die zijn eer vormt –, kinderen, de achting van de familie en de gemeenschap, zijn eigenwaarde. Maar onthulling kan ook slecht aflopen voor het slachtoffer. Zij wordt verstoten of eermoord dreigt. Vaak is het de familie die toch de vrouwen de schuld geeft.

Eer bevat hartverscheurende verhalen van vrouwen van verschillende afkomst in allerlei omstandigheden. Bea Lalmahomed analyseert en verklaart elk verhaal en ontwikkelt daarbij een nieuwe visie op eergedrag en agency. Dit boek is onontbeerlijk voor slachtoffers, hun familie en vrienden, voor opvang, politie, justitie, buurtwerkers, (huis)artsen, decanen en wetenschappers.

 

Het boek ‘EER’ heeft een theoretisch deel en een deel met tien verhalen van slachtoffers. Die zijn zo gekozen dat de verschillende aspecten van eergerelateerd geweld breed aan bod komen. Dit is uniek materiaal van een orde die nooit is gepubliceerd. Niet alleen doen de vrouwen en meisjes zelf hun verhaal over de moeilijke onderwerpen verkrachting en incest, elk verhaal wordt vervolgens door de auteur geanalyseerd volgens het door haar ontwikkelde agencybegrip en emotie-analyse-model. Dit levert een schat aan praktische inzichten voor het hele veld. Voor het onderwijs is dan het theoretische deel nog van groot belang.

Het belang van het boek is o.a. gelegen in: – het bereiken ⁄ beschrijven van groepen slachtoffers die nu niet bereikt ⁄ gezien worden, – het geven van een nieuwe visie op seksueel geweld in relatie tot eer, – het introduceren van het begrip agency en het emotie-analysemodel, – het bieden van een effectieve aanpak van de problematiek aan de hulpverlening.

Bea Lalmahomed voegt met haar boek ‘EER’ nieuwe dimensies toe aan de bestaande aanpak, die het verdienen ruime aandacht te krijgen.

eer

Recensies

Aanbevelingen voor het boek EER door Bea Lalmahomed:

Zij preken in de moskee dat je je vrouw niet moet slaan. Maar welke dader vertelt daar dat hij zijn vrouw met regelmaat slaat? Als dit het geval was, zouden vrouwen niet dagelijks heimelijk om hulp vragen bij onze stichting. Deze studie haalt ons uit de droom. Geen onvertogen woord over de hulp- en dienstverleners, maar in mijn werk zie ik dat bij allerlei vormen van eergerelateerd geweld de hulpverlening steeds weer mislukt. De aanpak van bovenop het probleem gaan zitten en het zelf willen oplossen, is gedoemd te mislukken. Dat is de duidelijke boodschap van de slachtoffers in Lalmahomed’s boek. Het slachtoffer bepaalt welke soort of welke vorm van hulpverlening zij nodig heeft. Want zij brengt uiteindelijk op haar manier de verandering aan. Waar ik heel blij mee ben, is de lering die we uit dit boek moeten trekken voor het coachen van de zelfhulp van slachtoffers. Eindelijk een deskundige die de betichting en veroordeling van eergerelateerd geweld niet meer toeschrijft aan de islamitische cultuur.

  • Fatima Sabbah, directeur Stichting Nisa for Nisa

Voor het boek dat voor u ligt schrijf ik graag een aanbeveling. De schrijfster schrijft op moedige en open manier over tien gevallen van eerwraak en eerverlies, zoals die in Nederland hebben plaatsgevonden. Ze bespreekt alle gevolgen van die eerwraak voor slachtoffers en daders. Ze bespreekt allerlei manieren waarop daders hun slachtoffers klein krijgen en houden (bijv. ‘blaming-the-victim’, manipulatie, geweld, het ongeloof dat de familie van het slachtoffer merendeels laat zien, enz.). Van fundamenteel belang is de introductie van het agency-mechanisme. Dit mechanisme maakt duidelijk dat de dader niet alleen invloed heeft op de manier waarop de eerwraak zich voltrekt, maar dat ook het slachtoffer macht heeft én de agency om het verloop van de eerwraak te beïnvloeden of zelf te voltrekken. Schrijfster meent dat hulpverleners, politie en justitie van het agency-mechanisme op de hoogte behoren te zijn om op juiste manier met daders en slachtoffers om te kunnen gaan. Ook brengt schrijfster een eigen schema voor emotie-analyses in stelling dat ze baseert op het ecologisch denken van Bronfenbrenner en de emotietheorie van Mesquita. Met behulp van dat emotieschema geeft schrijfster een emotie-analyse voor eergerelateerd geweld. Het is dus een culturele emotie-analyse van eerverlies als gevolg van fysieke mishandeling en seksueel misbruik. Vermoedelijk zal er veel onbegrip voor dit boek zijn in de kringen waarin eerwraak, eerverlies en eerhandhaving de culturele leefgewoonten zijn. Als oud-docent opvoedkunde en docent cultuurvergelijking aan de Imam-opleiding van de Hogeschool INHolland kan ik alleen maar wensen dat studenten hulpverlening dit boek gaan bestuderen en dat politie en justitie er ook hun voordeel mee gaan doen.

  • drs. Martin Valenkamp, oud-docent opvoedkunde en docent cultuurvergelijking aan de Imam-opleiding van de Hogeschool INHolland

Als dragers van eer, leven veel islamitische en hindoemeisjes en vrouwen in een familiesysteem en een cultuur die eer gedoogt en eergeweld in stand houdt. Het schrijnende geweld dat zij ondergaan is vaak bijzonder ernstig: het leidt soms tot verminking, tot verkrachting en zelfs tot de dood. Het richt zich ook op de kinderen. In deze eerzaken zijn er dikwijls meerdere daders, meerdere slachtoffers en meerdere generaties betrokken. De auteur analyseert hoe de vrouwen en meisjes de beperkte handelingsruimte benutten om het geweld aan de kaak te stellen en te stoppen. Als stille slachtoffers laveren zij in de spanning tussen de traditie en de behoefte om eigen inrichting geven aan hun leven. Hoe is er een hefboom voor verandering te scheppen waardoor de invulling van eer kan veranderen? De missie en vakkundigheid van deze auteur spat van alle 500 bladzijden. Zij werkte jarenlang als onderzoeker op dit gebied en spreekt glashelder en onverbloemd over het geweld. “Hoe je beschaafdheid krijgt en je eer verliest, is meestal afhankelijk van je omgeving,” is zo’n scherpe observatie, evenals hoe eer en eerverlies werken: “Wat anderen denken wordt even belangrijk als wat plaatsvond”. Lees dit boek! – dr. Sietske Dijkstra, lector huiselijk geweld en hulpverlening in de keten, Avans.

De autrice heeft een indrukwekkende praktijkervaring opgedaan, onder andere als getuige-deskundige bij strafzaken die over dit onderwerp gaan. Ik volg haar graag in de aanbeveling dat we de ingewikkelde cultuur-gerelateerde zaken niet in volle omvang kunnen beoordelen zonder het gedrag van de slachtoffers te begrijpen. Haar kennis betreft niet alleen de islamitische cultuur (vgl. van Turkse en Marokkaanse origine) maar ook de Surinaamse. Ook dat is nieuw. Alles lezende durf ik gerust te stellen dat weinig personen in Nederland zo’n diepgaande en uitgebreide kennis van dit onderwerp heeft als mw. Lalmahomed. In de praktijk van de hulpverlening, het jongerenwerk, bij politie en justitie en ook in het onderwijs is grote behoefte aan een overzicht als dit. Ze weet de stof bovendien heel levendig en helder op te schrijven.

  • Frank Bovenkerk, Emeritus hoogleraar criminologie, Universiteit Utrecht, thans hoogleraar radicaliseringsstudies UvA

Dit boek is een Topper voor alle HBO- en Universitaire opleidingen. Voor wie inzicht wil krijgen in de marginale positie waarin sommige Hindoestaanse en Islamitische vrouwen vanwege hun gender kunnen komen te verkeren is dit boek een must. Mevr. Lalmahomed is een van de weinige auteurs die in staat is om je op meeslepende wijze mee te nemen in de door de dader geschonden wereld van de vrouw. Haar weergave van het verdriet en de verscheurde identiteit van het slachtoffer geeft zij in haar verzamelde verhalen op een nuchtere en realistische manier weer. In het Hindoeïsme wordt aangenomen dat een vrouw zeven keer sterker is dan een man (spiritueel gezien). Zonder deze shakti (kracht) hadden deze seksueel misbruikte vrouwen het niet kunnen overleven. Dat heeft alles te maken met wat de auteur benoemd als agency. Welke ruimte heeft het slachtoffer nog binnen de setting waarin zij door de dader wordt gedwongen tot bepaalde seksuele handelingen en welke hulp is er nog mogelijk? De auteur weet op voortreffelijke wijze een theoretisch kader aan te geven dat zowel psychologische (emotionaliteit); pedagogische en sociologische en culturele elementen bevat en naadloos is toe te passen bij de verhalen van de vrouwen. Dit is een boek dat je niet in een keer moet lezen, maar step by step. Je moet het langzaam tot je laten doordringen en proberen in te voelen wat deze slachtoffers hebben meegemaakt. Het is onthutsend hoe deze auteur in staat is om op een niet-dramatische manier ons de geschonden wereld van deze vrouwen te leren kennen. Mijn compliment.

  • dr. G. Mungra, GZ psycholoog, Amsterdam

(Dit is het ‘Ten geleide’ van dit boek): Dit boek is een product van jarenlange betrokkenheid, en vormt als het ware het sluitstuk van een reeks van eergerelateerde studies die Bea Lalmahomed eerder alleen of samen met anderen heeft gepubliceerd. Aan de hand van een aantal gevalbeschrijvingen probeert de auteur een beeld te geven van de moeilijke situatie waarin veel islamitische en hindoevrouwen en meisjes verkeren, en greep te krijgen op de culturele en emotionele factoren die daarbij een rol spelen. Haar jarenlange ervaring als getuige-deskundige bij strafzaken is daarbij ongetwijfeld tot steun geweest. Ik bewonder de moed van de auteur om dit boek te schrijven. De verhalen die ze weergeeft zijn dramatisch. Je leest ze niet voor je plezier. Haar beschrijvingen en analyses zullen haar daarom niet overal in dank worden afgenomen. Maar de auteur is een gedreven pleitbezorger, die hoopt met haar boek een bijdrage te leveren aan de lotsverbetering van vrouwen en meisjes die ondanks zichzelf in een benarde positie verkeren. Ik wens haar veel succes toe.

  • Dr. Nathan Deen, Emeritus hoogleraar leerlingbegeleiding, Universiteit Utrecht

Auteur

Bea Lalmahomed werd geboren in Paramaribo en kwam op jonge leeftijd naar Nederland. Zij volgde diverse opleidingen, haalde haar MO-pedagogiek, studeerde af aan de vrije studierichting sociaal-culturele wetenschappen (Amsterdam).

Zij schreef een deel van het boek Andere tijden andere meiden – een onderzoek naar het weglopen van Marokkaanse, Turkse, Hindostaanse en Creoolse meisjes. Verder schreef zij de volgende boeken:

Zij was tevens mede-auteur van Allochtone kinderen in pleeggezinnen; Hindostanen: van Brits-Indische emigranten via Suriname tot burgers van Nederland. Ook schreef Bea Lalmahomed tal van artikelen in kranten en tijdschriften. Sinds 1989 is zij docent aan de Hogeschool InHolland. Als senior wetenschapper verricht zij met haar Sociaal-Cultureel Gedragswetenschappelijk Bureau gedragsanalyse voor politie, justitie, gerechtshoven, het Pieter Baan Centrum èn slachtoffers. Zij weet als geen ander het ware verhaal boven tafel te krijgen en te analyseren.

Meer informatie op de website van Bea Lalmahomed.

Downloads

© Uitgeverij Jan van Arkel, april 2014
Grifthoek 151 | 3514 JK  Utrecht |